Araç haciz sorgulama nasıl yapılır? e-Devlet’ten araç üzerindeki e-haciz kaydını öğrenme Bir araç üzerinde haciz, ihtiyati haciz veya başka bir takyidat bulunup bulunmadığı e-Devlet üzerinden kontrol edilebiliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın “Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama (e-haciz Araç)” hizmeti sayesinde vergi dairesi kaynaklı elektronik haciz kayıtları görüntülenebiliyor. Peki araç haczi nasıl sorgulanır, e-haciz neden konur, borç ödendiğinde haciz otomatik kalkar mı ve hacizli araç satılabilir mi? İşte güncel rehber. Araç e-haciz nedir? e-Haciz, süresinde ödenmeyen kamu alacaklarının tahsilinde kullanılan elektronik haciz uygulamalarından biridir. Gelir İdaresi Başkanlığı, e-haciz sisteminin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında yürütüldüğünü belirtiyor. Araçlar bakımından, Emniyet Genel Müdürlüğü ile yürütülen elektronik sistem üzerinden araç tescil kayıtlarına takyidat şerhi eklenebiliyor veya kaldırılabiliyor. e-Devlet’ten araç haczi nasıl sorgulanır? e-Devlet’te Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından doğrudan: “Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama (e-haciz Araç)” hizmeti sunuluyor. Sorgulama için: e-Devlet hesabınıza giriş yapın. Arama kutusuna “e-haciz araç” yazın. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama hizmetini açın. Adınıza kayıtlı araçlarla ilgili elektronik haciz bilgilerini kontrol edin. Haciz bulunuyorsa ilgili kayıt ve işlem ayrıntılarını inceleyin. Hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı yöntemleriyle giriş yapılabiliyor. Araç e-haciz ekranında hangi bilgiler görülebilir? Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sistem açıklamasına göre araç sorgulama hizmetinde, araç tescil kayıtlarına elektronik ortamda konulan veya kaldırılan takyidat şerhleri görülebiliyor. Bunların arasında: haciz, ihtiyati haciz, yakalama, satışa arz ve kesin satış gibi kayıtlar bulunabiliyor. Bu nedenle ekran yalnızca “haciz var/yok” bilgisinden daha ayrıntılı kayıtlar gösterebilir. Araç üzerine neden e-haciz konur? Araç üzerine elektronik haciz özellikle süresinde ödenmeyen kamu borçlarının tahsili sürecinde gündeme gelebilir. GİB, e-haciz uygulamasını süresinde ödenmeyen kamu alacaklarının 6183 sayılı Kanun kapsamında elektronik ortamda takibi olarak tanımlıyor. Borç türü ve haciz işlemini uygulayan birim, kişiye ait dosyaya göre değişebilir. Vergi borcu araç haczine neden olabilir mi? Evet. Vergi dairesi tarafından takip edilen kamu borçlarının tahsili amacıyla aracın tescil kaydına elektronik haciz veya başka bir takyidat şerhi konulabilir. Bu nedenle vergi borcu bulunan araç sahiplerinin yalnızca genel vergi borcu ekranına değil, e-haciz araç sorgulama ekranına da bakması yararlı olabilir. Araç üzerindeki haciz satışa engel olur mu? Araç üzerindeki haciz veya diğer takyidatların satışa etkisi, kaydın türüne ve ilgili makamın işlemine göre değişebilir. GİB, araç tescil kayıtlarına elektronik ortamda konulan takyidat şerhlerinin araçların satış ve devrini engellemek veya sınırlandırmak amacıyla kullanılabildiğini açıkça belirtiyor. Bu nedenle hacizli bir araç için “her durumda satış yapılabilir” veya “hiçbir şekilde satılamaz” şeklinde genel bir sonuç çıkarmak doğru olmaz. Satış öncesinde noter sistemindeki güncel takyidat kaydı esas alınmalı. Hacizli araç icra yoluyla satılabilir mi? Evet, bazı durumlarda araç yetkili kamu kurumları tarafından cebri satış yoluyla satılabilir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın MTV açıklamalarında; icra müdürlükleri, vergi daireleri, milli emlak birimleri veya diğer yetkili kamu kurumları tarafından satılan araçların alıcı adına tesciline ilişkin süreç ayrıca düzenleniyor. Bu, aracın sahibi tarafından normal noter satışı yapılmasıyla aynı işlem değildir. Borcu ödeyince araç haczi hemen kalkar mı? Her durumda aynı anda kalkacağı varsayılmamalı. Borcun ödenmesiyle birlikte haczin kaldırılması için ilgili kayıt üzerinde terkin/kaldırma işleminin de tamamlanması gerekir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın elektronik hizmet kılavuzunda, borcun bulunmadığı durumlarda “Haciz Kaldırma Talebinde Bulun” seçeneği üzerinden talep yapılabildiği belirtiliyor. Bu nedenle ödeme yaptıktan sonra e-Devlet’ten haciz kaydının gerçekten kalkıp kalkmadığı yeniden kontrol edilmeli. Borç yok ama haciz görünüyor, ne yapmalıyım? Borcun ödendiği halde araç üzerinde e-haciz kaydı görünüyorsa Gelir İdaresi Başkanlığı’nın elektronik sistemlerinden haciz kaldırma talebi oluşturulabilir. GİB’in kılavuzunda, borç bulunmaması durumunda banka hesapları ve araçlara uygulanan elektronik hacizler için haciz kaldırma talep dilekçesi verilebildiği belirtiliyor. Sorun devam ederse haczi koyan vergi dairesiyle doğrudan görüşülmesi gerekebilir. Haciz kaldırma talebi nasıl yapılır? GİB’in elektronik vergi hizmetlerinde e-Haciz Bilgilerim bölümünden borcu kalmayan hacizler için kaldırma talebi oluşturulabiliyor. Sistemde ilgili haciz seçiliyor, gerekli görülürse belge ekleniyor ve talep elektronik ortamda gönderiliyor. Farklı vergi dairelerine ait hacizler varsa her vergi dairesi için ayrı işlem gerekebiliyor. Taksitlendirme yapılınca haciz otomatik kalkar mı? Her zaman değil. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel düzenlemelerinde, bazı tecil uygulamalarında daha önce konulan hacizlerin doğrudan kaldırılmadığı, ancak cebren tahsil işlemlerinin durdurulabildiği belirtiliyor. Araç üzerindeki haciz devam ederken yakalama şerhinin kaldırılabildiği durumlar da bulunuyor. Dolayısıyla “borcu yapılandırdım, haciz mutlaka kalktı” düşüncesi doğru olmayabilir. Araç kaydı ayrıca kontrol edilmeli. Haciz ile rehin aynı şey mi? Hayır. Haciz, genellikle bir borcun tahsili amacıyla yetkili kurum tarafından mal üzerinde uygulanan hukuki kısıtlamadır. Rehin ise çoğunlukla bir borcun teminatı amacıyla araç üzerinde oluşturulan farklı bir hukuki kayıttır. Örneğin taşıt kredisiyle alınan araçlarda finansman kuruluşu lehine rehin kaydı bulunabilir. Bu nedenle “araçta rehin var” ile “araçta haciz var” aynı anlama gelmez. Araç üzerinde sadece vergi dairesi haczi mi olabilir? Hayır. e-Devlet’teki GİB e-haciz araç hizmeti özellikle Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından uygulanan elektronik haciz kayıtlarına yöneliktir. Ancak araç üzerinde başka kurum, mahkeme veya icra dosyalarından kaynaklanan farklı kısıtlamalar da bulunabilir. Bu nedenle özellikle ikinci el araç satın alınırken yalnızca GİB e-haciz ekranına güvenmek yerine noter satış sistemindeki güncel kayıtların kontrol edilmesi önemlidir. Araç haczi ile yakalama kararı aynı mı? Hayır. Haciz ile yakalama farklı kayıtlardır. Ancak aynı araç üzerinde her ikisi de bulunabilir. GİB’in araç e-haciz hizmet açıklamasında haciz, ihtiyati haciz, yakalama, satışa arz ve kesin satış ayrı takyidat türleri olarak sayılıyor. Dolayısıyla araç üzerinde haciz olması otomatik olarak yakalama kaydı bulunduğu anlamına gelmez. Aracın üzerindeki haczi satın almadan önce nasıl öğrenirim? Araç satın alacak kişiler açısından en güvenli aşama noter satış işlemi öncesindeki resmi sorgulamadır. Araç sahibi kendi e-Devlet hesabından GİB e-haciz kaydını gösterebilir; ancak alıcının yalnızca buna dayanması yeterli olmayabilir. Noterde satış yapılırken aracın tescil kaydındaki satışa engel veya sınırlayıcı kayıtlar elektronik sistem üzerinden kontrol edilir. Adıma kayıtlı araçları nasıl görebilirim? Araç haciz sorgulamasından farklı olarak, adınıza kayıtlı araçları öğrenmek için e-Devlet’te Türkiye Noterler Birliği’nin “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmeti kullanılabilir. e-Devlet’in haciz aramasında da bu hizmet ilgili sonuçlar arasında yer alıyor. Önce adınıza kayıtlı araçları kontrol edip ardından GİB e-haciz sorgulaması yapılabilir. Banka hesabı e-haczi de aynı yerden mi sorgulanır? Hayır. e-Devlet’te Gelir İdaresi Başkanlığı’nın iki ayrı hizmeti bulunuyor: Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama ve Banka Hesaplarına Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama. Her iki hizmet de e-Devlet’in haciz sorgulama sonuçlarında ayrı ayrı listeleniyor. Araç haciz sorgulama ücretli mi? e-Devlet üzerinden Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama hizmetine erişim için ayrıca sorgulama ücreti belirtilmiyor. Kişi kimlik doğrulaması yaptıktan sonra kendi bilgilerine ulaşabiliyor. Araç haciz sorgulama hakkında sık sorulan sorular Araçta haciz olup olmadığı e-Devlet’ten görülür mü? Evet. GİB’in Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama hizmeti bulunuyor. Hangi kayıtlar görülebilir? GİB açıklamalarında haciz, ihtiyati haciz, yakalama, satışa arz ve kesin satış gibi takyidatlar sayılıyor. Borcu ödeyince haciz hemen kalkar mı? Kaldırma işleminin sistemde tamamlanması gerekir. Borç kalmadığı halde haciz görünüyorsa elektronik haciz kaldırma talebi oluşturulabilir. Borcu yapılandırınca haciz otomatik silinir mi? Her zaman değil. GİB’in güncel açıklamalarında bazı tecil işlemlerinde mevcut hacizlerin devam edebildiği belirtiliyor. Haciz ile rehin aynı mı? Hayır. Bunlar farklı hukuki takyidat türleridir. Hacizli araç normal şekilde satılabilir mi? Takyidatın türüne göre satış veya devir engellenebilir ya da sınırlandırılabilir. Satış anındaki resmi noter kaydı esas alınmalı.