Araç rehin sorgulama nasıl yapılır? e-Devlet’ten araç üzerinde rehin var mı öğrenme İkinci el araç alacakların ve taşıt kredisi kullananların en çok kontrol ettiği konulardan biri aracın üzerinde rehin, haciz veya başka bir hak mahrumiyeti bulunup bulunmadığı. Araç üzerindeki kısıtlamalar e-Devlet’teki “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetinden kontrol edilebiliyor. Özellikle taşıt kredisi bittikten sonra rehin kaydının kaldırılıp kaldırılmadığının kontrol edilmesi önemli. Peki araç rehni nasıl sorgulanır, banka rehni ne zaman kalkar, haciz ile rehin arasındaki fark nedir ve rehinli araç satılabilir mi? İşte güncel rehber. Araç rehni nedir? Araç rehni, genellikle bir borcun teminatı olarak motorlu araç üzerinde alacaklı lehine oluşturulan hukuki kayıttır. En sık karşılaşılan örnek, taşıt kredisiyle satın alınan araç üzerine banka veya finansman kuruluşu lehine rehin konulmasıdır. Borç ödense bile önemli olan yalnız kredinin kapanması değil, araç sicilindeki rehin kaydının da kaldırılmış olmasıdır. Motorlu araçlara ilişkin haciz, rehin ve ihtiyati tedbir gibi kısıtlayıcı şerhler Türkiye Noterler Birliği'nin Araç Sicil ve Tescil Sistemi'ne (ARTES) elektronik olarak işleniyor ve kaldırılıyor. e-Devlet’ten araç rehni nasıl sorgulanır? e-Devlet’te Türkiye Noterler Birliği tarafından “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmeti sunuluyor. Hizmet halen aktif durumda. İşlem için: e-Devlet hesabınıza giriş yapın. Arama bölümüne “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” yazın. Türkiye Noterler Birliği hizmetini açın. Üzerinize kayıtlı aracı seçin. Araç bilgilerindeki hak mahrumiyeti/kısıtlama bölümünü kontrol edin. Kısıtlama görünüyorsa ayrıntı ekranını inceleyin. e-Devlet’in resmi kullanım kılavuzunda araç bilgilerinin yanında “Hak Mahrumiyeti” alanının bulunduğu ve kısıtlama olması halinde “Detay” seçeneğiyle ayrıntıya ulaşılabildiği belirtiliyor. Hak mahrumiyeti bölümünde hangi bilgiler görünür? e-Devlet’in resmi araç sorgulama kılavuzuna göre detay ekranında: hak mahrumiyetinin türü, işlemi koyan makam veya kurum, tarih, dosya numarası bilgileri görüntülenebiliyor. Dolayısıyla aracın üzerinde bir kısıtlama bulunduğunda bunun kaynağını anlamak için yalnız “var” ifadesine değil detay bölümüne de bakılmalı. Araç üzerindeki banka rehni nasıl anlaşılır? Taşıt kredisi nedeniyle araç üzerinde rehin oluşturulmuşsa bu kayıt araç sicilindeki hak mahrumiyetleri arasında yer alabilir. Araç sahibi e-Devlet üzerinden Adıma Tescilli Araç Sorgulama ekranını kontrol etmeli. Özellikle kredi tamamen kapandıktan sonra sorgulamanın yeniden yapılması yararlı. Taşıt kredisi bitince rehin otomatik kalkar mı? Kredinin kapanması ile araç sicilindeki rehin kaydının kaldırılması birbirine bağlı olmakla birlikte aynı işlem değildir. Borç tamamen ödendiğinde rehin alacaklısı banka veya finansman kuruluşunun gerekli kaldırma işlemini başlatması, ardından kaydın araç sicilinden kaldırılması gerekir. Araç siciline rehin gibi kısıtlayıcı şerhlerin işlenmesi ve kaldırılmasına ilişkin elektronik kayıtların ARTES üzerinden yürütülmesi Türkiye Noterler Birliği'nin görevleri arasında bulunuyor. Bu nedenle kredi kapandıktan sonra e-Devlet’te kaydın gerçekten kaldırıldığı kontrol edilmeli. Kredi bitti ama araçta rehin görünüyor, ne yapılmalı? Öncelikle kredinin kullanıldığı banka veya finansman kuruluşuyla görüşülmeli. Borç tamamen kapanmış olmasına rağmen rehin görünüyorsa rehin kaldırma işleminin yapılıp yapılmadığı sorulmalı. Ardından e-Devlet’ten tekrar kontrol yapılabilir. Kayıt uzun süre devam ederse Türkiye Noterler Birliği veya noter üzerinden araç sicilindeki güncel kayıt hakkında bilgi alınabilir. Rehinli araç satılabilir mi? Aracın üzerinde satış veya devri kısıtlayan bir kayıt bulunması halinde noter satış işlemi tamamlanamaz. Araçların satış ve tesciline ilişkin yönetmeliğe göre noter, satış öncesinde taşıt üzerinde satış veya devri kısıtlayan herhangi bir tedbir ya da kayıt bulunup bulunmadığını elektronik ortamda kontrol ediyor. Bu nedenle ikinci el araç satışı öncesinde rehin veya diğer kısıtlamaların kaldırılması gerekebilir. Kesin durum, satış anındaki ARTES/noter kayıtlarına göre belirlenir. İkinci el araç alırken rehin nasıl kontrol edilir? Alıcı açısından yalnız satıcının “araçta rehin yok” demesi yeterli güvence değildir. Araç sahibi e-Devlet’ten hak mahrumiyeti bilgisini kontrol edebilir. Bunun yanında satış sırasında noter de araç üzerindeki satış veya devri engelleyen kayıtları elektronik sistem üzerinden sorgular. Yönetmelik, satış yapılabilmesi için satış veya devri kısıtlayıcı kayıt bulunmamasını şart koşuyor. Bu nedenle en güncel ve hukuken belirleyici kontrol noter satış aşamasında yapılır. Rehin ile haciz arasındaki fark nedir? İki kavram sıkça karıştırılıyor. Rehin, genellikle bir borcun teminatı amacıyla alacaklı lehine araç üzerinde oluşturulan haktır. Haciz ise borcun tahsili amacıyla yetkili makam tarafından malvarlığı üzerine konulan kısıtlamadır. Örneğin taşıt kredisi nedeniyle banka lehine rehin bulunabilirken, ödenmeyen kamu borcu nedeniyle araç üzerine elektronik haciz uygulanabilir. Her ikisi de araç sicilinde kısıtlayıcı kayıt oluşturabilir ancak hukuki sebepleri farklıdır. Rehin ile e-haciz aynı şey mi? Hayır. Araç e-haczi için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın e-Devlet’te ayrı bir “Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama” hizmeti bulunuyor. Rehin kontrolünde ise aracın tescil kaydındaki hak mahrumiyeti ve kısıtlama bilgileri önem taşıyor. Bu nedenle özellikle ikinci el araç alırken yalnızca e-haciz sorgulaması yapılması yeterli değildir. TARES’ten araç rehni sorgulanır mı? Burada önemli bir ayrım var. e-Devlet’te Türkiye Noterler Birliği'nin Taşınır Rehin Sistemi (TARES) hizmeti bulunuyor. Ancak standart motorlu taşıt rehni ile TARES aynı sistem değildir. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kurulan araç rehinlerinin TARES'i düzenleyen 6750 sayılı Kanun kapsamına girmediğini açıkça belirtiyor. Bu nedenle otomobil üzerindeki banka rehni için doğrudan TARES sorgulaması yapmak yerine araç tescil/hak mahrumiyeti kayıtları esas alınmalı. Hak mahrumiyeti ne demek? Hak mahrumiyeti, aracın üzerinde sahibinin tasarruf yetkisini etkileyebilecek hukuki kayıtların genel olarak gösterildiği bölümdür. Bunlar arasında durumuna göre: rehin, haciz, ihtiyati tedbir veya diğer kısıtlayıcı kayıtlar bulunabilir. Araç Tescil Yönetmeliğinde de haciz, rehin ve ihtiyati tedbir gibi şerhler araçlara ilişkin kısıtlayıcı kayıtlar arasında sayılıyor. Araç rehin kaydını banka mı kaldırır? Banka veya finansman kuruluşu lehine konulan rehinlerde borcun sona erdiğinin ilgili alacaklı tarafından sisteme bildirilmesi/kaldırma sürecinin başlatılması gerekir. Araç tescil sisteminde kısıtlayıcı kayıtların elektronik olarak kaldırılması ARTES sistemi üzerinden yürütülür. Kredi borcunun kapatılmasının ardından araç sahibinin e-Devlet'ten sonucu kontrol etmesi bu nedenle önemli. Araç rehin kaldırma işlemi kaç gün sürer? Her işlem için geçerli tek bir süre vermek doğru olmaz. Süre; bankanın işlemi ne zaman yaptığına, elektronik bildirimin tamamlanmasına ve sicil kaydının güncellenmesine göre değişebilir. Bu nedenle kredi kapandıktan sonra rehin görünmeye devam ediyorsa beklemek yerine bankadan kaldırma işleminin durumunu öğrenmek daha doğru olur. Rehin kaldırılmadan araç devri yapılabilir mi? Satış veya devri kısıtlayan kayıt mevcutsa noter araç satışını gerçekleştirmez. Araçların satış ve devrinin yapılabilmesi için noter tarafından vergi ve ceza borçlarının yanı sıra satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmadığının kontrol edilmesi gerekiyor. Bu nedenle araç sahibinin satış gününden önce hak mahrumiyeti bölümünü kontrol etmesi zaman kaybını önleyebilir. Araç üzerinde hem rehin hem haciz olabilir mi? Evet. Bir araç üzerinde farklı sebeplerden kaynaklanan birden fazla kısıtlayıcı kayıt bulunabilir. Örneğin araç taşıt kredisi nedeniyle rehinliyken başka bir borç nedeniyle haciz kaydı da oluşabilir. Bu durumda her kaydın kaldırılması kendi hukuki sebebine ve işlemi koyan kuruma göre yürütülür. Araç rehin sorgulama ücretsiz mi? e-Devlet’teki Adıma Tescilli Araç Sorgulama hizmetinin kullanılması için ayrıca bir sorgulama ücreti alınmıyor. Hizmete kimlik doğrulaması yaparak erişiliyor. Araç rehni hakkında sık sorulan sorular Araçta rehin olup olmadığını e-Devlet’ten görebilir miyim? Adıma Tescilli Araç Sorgulama hizmetindeki hak mahrumiyeti bilgileri kontrol edilebilir. Resmi e-Devlet kılavuzu, hak mahrumiyeti varsa ayrıntılarının görüntülenebildiğini belirtiyor. Taşıt kredisi bittiğinde rehin hemen kalkar mı? Borç kapanmasının ardından sicildeki rehin kaydının da kaldırılması gerekir. Sonuç e-Devlet üzerinden kontrol edilmeli. Rehinli araç satılır mı? Satış veya devri kısıtlayan bir kayıt varsa noter işlemi gerçekleştirmez. Güncel noter kaydı esas alınır. Rehin ile haciz aynı mı? Hayır. Rehin teminat hakkı, haciz ise borcun tahsiline yönelik kısıtlayıcı işlemdir. TARES'ten otomobil rehni sorgulanır mı? Standart Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki araç rehni TARES mevzuatının kapsamında değildir. Krediyi kapattım ama rehin duruyor, ne yapmalıyım? Öncelikle banka veya finansman kuruluşundan rehin kaldırma işleminin durumunu kontrol ettirin, ardından e-Devlet araç kaydını yeniden sorgulayın.