yeni
YENİ HABER
Mustafa OKULLU
Köşe Yazarı
Mustafa OKULLU
 

ZEKAT KİMLERE VERİLİR NASIL HESAPLANIR?

Zekât, namaz gibi İslam'ın beş şartından biridir. Terim olarak şeriatta "asli ihtiyaçlar" dışında nisap miktarı mala sahip olan ve bu sebeple zengin sayılan Müslüman'ın, bu zenginliği üzerinden bir tam yıl geçtiğinde dinî yükümlülük gereği zekât olarak vermesi gereken miktarın adıdır.   Zekat nedir, kimlere verilir, Zekat; dinen zenginlik ölçüsü kabul edilen miktarda (nisap) mala sahip olan kimselerin Allah rızası için ihtiyaç sahibi kişilere vermesi gereken belli miktarı ifade ediyor. Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette namazla beraber zekatten bahsedilmektedir. Nisap, zekâtla yükümlü olmak için esas alınan zenginlik ölçüsüdür. Bu ölçü, altında 20 miskal (80.18 gr), devede 5, sığırda 30, koyun ve keçide 40 adettir. "Ve rahmet olunmanız için salâtı(namazı)  ikame edin [mali yönden ve zihinsel açıdan destek olma; toplumu aydınlatma kurumları oluşturun, ayakta tutun], zekâtı/vergiyi verin ve o elçiye itaat edin. (Nur/ 56)" Zekat kimlere farzdır? Zekât ile ilgili şartlar, zekâtın bir kimseye farz olmasının ve verilen zekâtın geçerli olmasının şartları şeklinde iki ayrı başlık altında ele alınır. Zekatın farz olması için bir takım şartlar vardır. Müslüman, akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ermek ve hür olmak, hükmen artırıcı yani kazanç sağlayıcı nitelikte nisap miktarı mala sahip olmak gerekir. Zekat verebilmek için gereken şartlardan biri de, (nisap) yeterli miktarı mal ya da servete sahip olduktan sonra üzerinden bir kameri yılın geçmesi ve yıl sonunda da nisap miktarını koruması gerekir. Zekat vermenin belli bir zamanı var mıdır?   Zekât vermenin belli bir zamanı yoktur. Oruç ve hac ibadetlerinde olduğu gibi nisap miktarı malın üzerinden sene geçmiş olması konusunda da kamerî ay hesabı uygulanır. Yani 354 gün üzerinden hesaplama yapılır. Farz olduğu andan itibaren (yani üzerinden 354 gün geçmesi ) verilmesi gerekir. Bunun için belli bir kamerî ayı veya Ramazan’ı beklemeye gerek yok. Zekât vermekle yükümlü olanların, yükümlü oldukları andan itibaren en kısa zamanda zekâtlarını vermeleri gerekir. Çünkü zekât bir kulluk borcudur, borç da bir an önce ödenmelidir. Zekat taksitle ödenir mi?  Zekâtta asıl olan, kişinin üzerine terettüp eden zekâtı bir an önce ödemesidir. Ancak peşin ödeme imkânı bulunmayan durumlarda bir yıl içinde taksitle de ödenebilir. Zekat hesaplanırken hangi borçlar düşülür?    Günümüzde ödeme planı uzun bir takvime bağlanmış olan ve ileriki yıllarda düzenli olarak ödenecek olan TOKİ, kooperatif, kamu, kredi türü borçlar bütünüyle zekât malından düşülmemelidir. Çünkü bu ödeme takvimleri 10-20 yıllık çok uzun vadeleri kapsamakta ve insanlar bu borçları hemen o yılda ödeme durumuyla karşı karşıya kalmamaktadır. her yıl ödenecek borç mevcut paradan düşülebilir. Zekat yıllık bir ibadet olduğu için tabi olan mallardan, sadece “o zekât yılına ait olan birikmiş borçlar, vadesi o yıl içinde dolmuş veya dolacak olan ve dolayısıyla o zekât yılı içinde hemen ödenmesi gereken borçlar” düşülmelidir.  Vergi zekat yerine geçer mi?   Vergi bir vatandaşlık görevidir, zekât ise dinî bir yükümlülüktür. vergi zekat yerine geçmez. Zekât ile vergi, mükellefiyet, temel gaye, oran, miktar ve harcanacağı yerler bakımından birbirinden farklıdır.  Zekâtın ayrıca verilmesi gerekir. Çünkü, devlete ödenen vergiler zekât yerine geçmez. İhtiyaç duyulan araç gereç ve malzemeden zekat düşer mi?   Bir mesleğin icrası için gerekli olan araç-gereç, makine ve malzemeler, aslî ihtiyaçlar kapsamında yer alır.  Dolayısıyla bunların zekâtının verilmesi gerekmez. Ancak, kişinin kendi mesleğinin icrası için değil de, ticaret için üretilen veya alınıp satılan araç-gereç, malzeme ve makinelerin zekâtının verilmesi gerekir. Kira gelirleri zekata tabi mi?   Bir yıllık borcu ve aslî ihtiyaçları dışında 80.18 gr. altını veya bu miktar değerinde malı veya parası olan kimseler, dinen zengin sayılır. Kira gelirlerinin zekâta tâbi diğer mal ve gelirlerle birlikte, temel ihtiyaçlar ve borçlar çıktıktan sonra nisap miktarına (80.18 gr. altın veya değeri) ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi hâlinde kırkta bir ( 2,5) oranında zekâtının verilmesi gerekir. Ticaret malının zekatı nasıl hesaplanır?   Ticaret malları, kar amacıyla alınıp satılan mallardır. 80.18 gr. altın değerinde ticaret malına sahip olan kişinin, nisab miktarı mala sahip olmasının üzerinden bir yıl geçmesi hâlinde, kırkta bir ( 2,5) oranında zekâtını vermesi gerekir. Ticaret malları için de aynı ilke geçerlidir. Bu itibarla, ticaret malının zekâtı verilirken, satıldığı takdirde elde edilecek kâr dikkate alınmadan bizzat kendisinden zekât veriyormuş gibi zekâtın verileceği tarihteki maliyet değeri esas alınır. Kadınların ziynet eşyasından zekat vermesi gerekir mi?   Altın ve gümüşten yapılmış ziynet eşyaları, zekât için gerekli diğer şartları da taşıdığı takdirde Hanefîlere göre zekâta tâbidir. Bu itibarla altından yapılmış ziynet eşyaları, 80.18 gr. veya daha fazla olup üzerinden de bir yıl geçmiş ise kırkta biri oranında zekâtları verilir.  Altın ve gümüş dışındaki maden ve taşlardan mamul ziynet eşyası ise zekâta tâbi değildir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî bilginlerine göre ise, kadının normal olarak takıp kullandığı ziynet (takı) eşyası, aslî ihtiyacı sayıldığından bunlardan zekât gerekmez. Zekat fakirlere, hiç bir şeyi olmayan miskinlere, zekat toplamakla yükümlü maaşı olmayan memurlara, esaretten kurtarılacaklara, sıkıntıda olan borçlulara,  Allah yolunda cihat eden harp eden maaşsız kimselere yolda kalmış parası olmayan mağdurlara, kalpleri islama ısındırılmak istenen fakir gayr-ı Müslimlere  zekat verilir. çalışmaya gücü yettiği halde çalışmayıp çalışanların zekat parası ile geçinenlere zekat VERİLMEMELİDİR. Bu yıllarca Müslümanları sömürenlere fırsat verilmemelidir. ZEKAT HESAPLAMASI YAPILIRKEN YIL İÇERSİNDEKİ ARTŞ VE EKSİLMELER ÖNEMLİ DEĞİLDİR. YANİ 354 GÜNÜN BİTİMİNE 4 GÜN KALA GELEN PARALAR DA O YILIN HESABINA KATILIR. BİR YIL BEKLEMEYE GEREK YOKTUR. ALLAH TÜM İBADETLERİMİZİ KABUL ETSİN.
Ekleme Tarihi: 05 Ağustos 2021 - Perşembe

ZEKAT KİMLERE VERİLİR NASIL HESAPLANIR?

Zekât, namaz gibi İslam'ın beş şartından biridir. Terim olarak şeriatta "asli ihtiyaçlar" dışında nisap miktarı mala sahip olan ve bu sebeple zengin sayılan Müslüman'ın, bu zenginliği üzerinden bir tam yıl geçtiğinde dinî yükümlülük gereği zekât olarak vermesi gereken miktarın adıdır.

  •  

Zekat nedir, kimlere verilir,

Zekat; dinen zenginlik ölçüsü kabul edilen miktarda (nisap) mala sahip olan kimselerin Allah rızası için ihtiyaç sahibi kişilere vermesi gereken belli miktarı ifade ediyor. Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette namazla beraber zekatten bahsedilmektedir.

Nisap, zekâtla yükümlü olmak için esas alınan zenginlik ölçüsüdür. Bu ölçü, altında 20 miskal (80.18 gr), devede 5, sığırda 30, koyun ve keçide 40 adettir.

"Ve rahmet olunmanız için salâtı(namazı)  ikame edin [mali yönden ve zihinsel açıdan destek olma; toplumu aydınlatma kurumları oluşturun, ayakta tutun], zekâtı/vergiyi verin ve o elçiye itaat edin. (Nur/ 56)"

Zekat kimlere farzdır?

Zekât ile ilgili şartlar, zekâtın bir kimseye farz olmasının ve verilen zekâtın geçerli olmasının şartları şeklinde iki ayrı başlık altında ele alınır.

Zekatın farz olması için bir takım şartlar vardır.

Müslüman, akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ermek ve hür olmak, hükmen artırıcı yani kazanç sağlayıcı nitelikte nisap miktarı mala sahip olmak gerekir.

Zekat verebilmek için gereken şartlardan biri de, (nisap) yeterli miktarı mal ya da servete sahip olduktan sonra üzerinden bir kameri yılın geçmesi ve yıl sonunda da nisap miktarını koruması gerekir.

Zekat vermenin belli bir zamanı var mıdır?

 

Zekât vermenin belli bir zamanı yoktur. Oruç ve hac ibadetlerinde olduğu gibi nisap miktarı malın üzerinden sene geçmiş olması konusunda da kamerî ay hesabı uygulanır. Yani 354 gün üzerinden hesaplama yapılır.

Farz olduğu andan itibaren (yani üzerinden 354 gün geçmesi ) verilmesi gerekir. Bunun için belli bir kamerî ayı veya Ramazan’ı beklemeye gerek yok.

Zekât vermekle yükümlü olanların, yükümlü oldukları andan itibaren en kısa zamanda zekâtlarını vermeleri gerekir. Çünkü zekât bir kulluk borcudur, borç da bir an önce ödenmelidir.

Zekat taksitle ödenir mi? 

Zekâtta asıl olan, kişinin üzerine terettüp eden zekâtı bir an önce ödemesidir.
Ancak peşin ödeme imkânı bulunmayan durumlarda bir yıl içinde taksitle de ödenebilir.

Zekat hesaplanırken hangi borçlar düşülür? 

 

Günümüzde ödeme planı uzun bir takvime bağlanmış olan ve ileriki yıllarda düzenli olarak ödenecek olan TOKİ, kooperatif, kamu, kredi türü borçlar bütünüyle zekât malından düşülmemelidir.

Çünkü bu ödeme takvimleri 10-20 yıllık çok uzun vadeleri kapsamakta ve insanlar bu borçları hemen o yılda ödeme durumuyla karşı karşıya kalmamaktadır. her yıl ödenecek borç mevcut paradan düşülebilir.

Zekat yıllık bir ibadet olduğu için tabi olan mallardan, sadece “o zekât yılına ait olan birikmiş borçlar, vadesi o yıl içinde dolmuş veya dolacak olan ve dolayısıyla o zekât yılı içinde hemen ödenmesi gereken borçlar” düşülmelidir. 

Vergi zekat yerine geçer mi?

 

Vergi bir vatandaşlık görevidir, zekât ise dinî bir yükümlülüktür. vergi zekat yerine geçmez.

Zekât ile vergi, mükellefiyet, temel gaye, oran, miktar ve harcanacağı yerler bakımından birbirinden farklıdır. 

Zekâtın ayrıca verilmesi gerekir. Çünkü, devlete ödenen vergiler zekât yerine geçmez.

İhtiyaç duyulan araç gereç ve malzemeden zekat düşer mi?

 

Bir mesleğin icrası için gerekli olan araç-gereç, makine ve malzemeler, aslî ihtiyaçlar kapsamında yer alır. 

Dolayısıyla bunların zekâtının verilmesi gerekmez. Ancak, kişinin kendi mesleğinin icrası için değil de, ticaret için üretilen veya alınıp satılan araç-gereç, malzeme ve makinelerin zekâtının verilmesi gerekir.

Kira gelirleri zekata tabi mi?

 

Bir yıllık borcu ve aslî ihtiyaçları dışında 80.18 gr. altını veya bu miktar değerinde malı veya parası olan kimseler, dinen zengin sayılır.

Kira gelirlerinin zekâta tâbi diğer mal ve gelirlerle birlikte, temel ihtiyaçlar ve borçlar çıktıktan sonra nisap miktarına (80.18 gr. altın veya değeri) ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi hâlinde kırkta bir ( 2,5) oranında zekâtının verilmesi gerekir.

Ticaret malının zekatı nasıl hesaplanır?

 

Ticaret malları, kar amacıyla alınıp satılan mallardır. 80.18 gr. altın değerinde ticaret malına sahip olan kişinin, nisab miktarı mala sahip olmasının üzerinden bir yıl geçmesi hâlinde, kırkta bir ( 2,5) oranında zekâtını vermesi gerekir.

Ticaret malları için de aynı ilke geçerlidir. Bu itibarla, ticaret malının zekâtı verilirken, satıldığı takdirde elde edilecek kâr dikkate alınmadan bizzat kendisinden zekât veriyormuş gibi zekâtın verileceği tarihteki maliyet değeri esas alınır.

Kadınların ziynet eşyasından zekat vermesi gerekir mi?

 

Altın ve gümüşten yapılmış ziynet eşyaları, zekât için gerekli diğer şartları da taşıdığı takdirde Hanefîlere göre zekâta tâbidir.

Bu itibarla altından yapılmış ziynet eşyaları, 80.18 gr. veya daha fazla olup üzerinden de bir yıl geçmiş ise kırkta biri oranında zekâtları verilir. 

Altın ve gümüş dışındaki maden ve taşlardan mamul ziynet eşyası ise zekâta tâbi değildir.

Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî bilginlerine göre ise, kadının normal olarak takıp kullandığı ziynet (takı) eşyası, aslî ihtiyacı sayıldığından bunlardan zekât gerekmez.

Zekat fakirlere, hiç bir şeyi olmayan miskinlere, zekat toplamakla yükümlü maaşı olmayan memurlara, esaretten kurtarılacaklara, sıkıntıda olan borçlulara,  Allah yolunda cihat eden harp eden maaşsız kimselere yolda kalmış parası olmayan mağdurlara, kalpleri islama ısındırılmak istenen fakir gayr-ı Müslimlere  zekat verilir.

çalışmaya gücü yettiği halde çalışmayıp çalışanların zekat parası ile geçinenlere zekat VERİLMEMELİDİR. Bu yıllarca Müslümanları sömürenlere fırsat verilmemelidir.

ZEKAT HESAPLAMASI YAPILIRKEN YIL İÇERSİNDEKİ ARTŞ VE EKSİLMELER ÖNEMLİ DEĞİLDİR. YANİ 354 GÜNÜN BİTİMİNE 4 GÜN KALA GELEN PARALAR DA O YILIN HESABINA KATILIR. BİR YIL BEKLEMEYE GEREK YOKTUR.

ALLAH TÜM İBADETLERİMİZİ KABUL ETSİN.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve kocaeliyenihaber.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.